Victoriaanse periode
Vertoon en fabriekswerk tegelijk, en de klok die zijn eigen binnenwerk laat zien
- Great Exhibition1851
- Klok Palace of Westminster31 mei 1859
- Bahnhausle-prijsvraagseptember 1850
- KenmerkZichtbaar raderwerk, zwaar profiel
De skeletklok
De skeletklok komt uit Frankrijk, maar werd in Engeland vanaf de jaren twintig van de negentiende eeuw algemeen. Platines werden uitgezaagd tot symmetrische figuren, met benamingen naar het motief. Op de Great Exhibition van 1851 stonden opvallende exemplaren, en die tentoonstelling gaf het type een duw.
Een skeletklok hoort onder een glazen stolp. Dat is geen decoratie: open raderwerk vangt stof, en stof vermengd met olie werkt in de tappen als schuurmiddel.
Twee gebeurtenissen in hetzelfde decennium
| Jaar | Gebeurtenis | Gevolg |
|---|---|---|
| september 1850 | Prijsvraag voor koekoeksklokkasten in Furtwangen | Het spoorwachtershuisje wordt het model |
| 1851 | Great Exhibition in Londen | Skeletklokken krijgen een podium |
| circa 1851 | Keuze van de Cambridge Quarters voor Westminster | De melodie wordt wereldwijd bekend |
| 1859 | Klok in het Palace of Westminster gaat lopen | Grote bel klinkt op 11 juli |
Fabriek naast werkplaats
Terwijl de pronkstukken op tentoonstellingen stonden, veranderde de productie eronder. Amerikaanse fabrieken maakten klokken in series met uitwisselbare onderdelen, en Duitse fabrikanten volgden. Dat drukte de prijs en bracht een klok binnen bereik van huishoudens die er eerder geen hadden.
Voor de streekambachten pakte dat slecht uit. De Friese klokkenmakerij liep terug en de laatste werkplaats sloot in 1925. Ook de comtoiseproductie in de Jura zakte na 1890 in.
Ouderdomssporen horen erbij
Victoriaans werk is vaak zwaar uitgevoerd en bewerkelijk afgewerkt. Bij restauratie telt behoud zwaarder dan glans: opgepoetste platines verliezen hun patina en dat komt niet terug.