Naar de inhoud
KlokkenbeursNaslag over klokken
Menu

Praktijk · 5 augustus 2026

Marmer, brons en een brandende haard

Een Franse pendule van zwart marmer hoort op een schouw. Precies daar krijgt hij te maken met warmte, droogte en trilling, en dat is aan oude exemplaren terug te zien.

Wat warmte doet

  • Marmer zet uit en krimpt, waardoor ingelegde lijnen loskomen en naden openscheuren.
  • Verguld brons verkleurt en de laag hecht slechter na herhaalde opwarming.
  • Lijm in de kast verliest zijn kracht, wat bij houten pendules het fineer doet loslaten.
  • De smering in het uurwerk wordt dunner, waardoor de gang verandert.

Wat trilling doet

Een schouw is zelden trillingvrij. Deuren, verkeer en het aansteken van de haard brengen kleine schokken over op de klok. Bij een korte slinger heeft dat direct effect op de gang, omdat de uitslag klein is en de slinger snel uit balans raakt.

Een vilten plaat onder de klok dempt zowel trilling als het geluid van de tik, en beschermt het meubel tegen krassen.

Waar de klok beter staat

Plekken voor een pendule, van ongunstig naar gunstig
PlekBeoordelingReden
Boven een werkende haardOngunstigWarmte, droogte, roet
Boven een gesloten haard met schermRedelijkMinder directe warmte
Op een dressoirGunstigStabiele ondergrond, gelijkmatige temperatuur
Op een vensterbankOngunstigZonlicht, temperatuurverschil, condens
In een gesloten vitrineGunstigWeinig stof, stabiel klimaat

Voor wie een oudere pendule zoekt: het Franse type wordt onder meer aangeboden door https://comtoise-klokken.nl/b-pendules-franse-stijl/ en er staan gebruikte tafelklokken bij https://www.tweedehandsklokken.nl/tafelklokken/.


Redactie Klokkenbeurs